پیام آشنایان. لطیف امینی

زندگی انسان ها از ابتدا تا کنون، همراه با حوادث و تجربه های تکرار شدنی بوده است. گویی تاریخ و زندگی انسان ها سرنوشتی مشابه و تکرا پذیر دارند؛ لذا انسان های عاقل و اهل تدبیر، گذشته را مطالعه می کنند تا از آنآ آینه ای برای آینده بسازند. بطوریکه به پیشواز حوادث خوشایند می روند و از از تکرار اتفاقات ناخوشایند جلوگیری می کنند.

ضرب المثل، بازگوکننده ی حکایت هایی از رویدادهای پیشینیان است که گویی پیام آشنایان را برای ما تکرار می کند و یادآوری می نماید.

گاهی بیان یک قطعه شعر، یک حکایت، یک عبارت کنایه آمیز، یک مثال و ... تأثیری بسیار عمیق در مخاطب بر جای می گذارد. ضرب المثل ها و عقبه ی ریشه‌ی تاریخی آنها، برای خواننده و شنوده، هم جذاب و سرگرم کننده است و هم مفید و مؤثر و موعظه است و پند.

بسیاری از ضرب المثلها، بصورت شفاهی از نسل های گذشته، با واژه های متنوع و متفاوت، به دست ما رسیده اند و بسیار ی دیگر هم در کتب تاریخی، مضبوط و مکتوب هستند. برخی از ضربالمثلها، فرا ملیتی هستند، حال با بیانهایی متشابه و متفاوت، برخی دیگر هم، بستگی به فرهنگ و آداب و رسم ملت های مختلف دارد.

بزرگان شعر و ادب، منبع غنی تولید مثلها و ضرب المثل ها هستند. گفتارهای حکیمانه ای که برای پند و نصیحت در ضمن بیان داستانها و حکایت های تاریخی، بیان شده اند، بخاطر تشابه و تکرار حوادث روزگار، در میان مردم، ضرب المثل شده‌اند و توسط خطیبان، معلمان، اهل وعظ و خطابه، برای مخاطبین بیان می‌شوند که علاوه بر شیرینی و جذابیت بلاغی این گفتار های ارزشمند، بسیار مؤثر و مفید واقع می شوند. شاید ایجاز و کوتاهی این عبارت ها، همراه با داشتن معانی عمیق آنها، مخاطب و شنونده را به تفکر و تعمق وا می دارد و این خود به تأثیر گذاری ضرب المثل در مخاطب می افزاید.

در این مقوله، ضرب المثل هایی گاه عامیانه و گاه منقول از کتب شعر و ادب، جمع آوری شده است تا خواننده را با جذابیت خاصی همراه کند. اگر تفاوتی از جهت سادگی و گاه پختگی در متن وجود دارد، بخاطر همین اصل عامیانه بودن و یا مآخذ ادبی آنهاست.

من هر نوشته ای که بصورت کتاب، مدوّن نموده ام، برای نامگذاری آن، به تناسب موضوع، از حافظ شیرین سخن، مدد گرفته ام. بنابر این، نام این مجموعه را هم از دیوان حافظ انتخاب نمودم.

همه شب در این امیدم که نسیم صبحگاهی

به پیام آشنایان ، بنوازد آشنا را